Zapis windykacyjny

Zapis windykacyjny jest stosunkowo nową instytucją w prawie spadkowym. Wprowadzony został 23 października 2011 roku przez dodanie art. 9811- 9816. Zapisem windykacyjnym jest rozrządzenie testamentowe, mocą którego spadkodawca postanawia, że oznaczona osoba tj. spadkobierca testamentowy lub ustawowy nabywa przedmiot zapisu ex lege z chwilą otwarcia spadku, którą jest w prawie spadkowym chwila śmierci spadkodawcy. Zapisobierca w chwili otwarcia spadku staje się właścicielem rzeczy będącej przedmiotem zapisu.

Zapis windykacyjny może być ustanowiony jedynie w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego, jeśli nie w jest ustaniowiony w testamencie przyjmuje się że jest to zapis zwykły. Przedmiot zapisu windykacyjnego nie wchodzi w skład spadku.

Kodeks cywilny zawiera katalog przedmiotów zapisu windykacyjnego, należą do nich: 

  • rzeczy oznaczone co do tożsamości
  • prawa majątkowe, które mogą zostać zbyte
  • przedsiębiorstwo
  • gospodarstwo rolne
  • ustanowienie użytkowania lub służebności na rzecz zapisobiercy.

Zapis windykacyjny jest skuteczny, jeżeli w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu należy do spadkodawcy i spadkodawca nie był zobowiązany do jego zbycia w związku z inną podstawą prawną.. Dotyczy to również przedmiotu, na którym miała być ustanowiona służebność lub użytkowanie. Nie ma możliwości ustanowienia zapisu windykacyjnego pod warunkiem lub terminem. Osoba, na rzecz której ustanowiono zapis windykacyjny, może być również obciążona przez spadkodawcę zapisem zwykłym.

adw. Małgorzata Koprowska